Paragraaf Bedrijfsvoering

Deze paragraaf gaat over hoe we onze bedrijfsvoering hebben gericht en ingericht. Onze inspanningen om de dienstverlening aan inwoners en bedrijven te verbeteren, zijn beschreven in het Programma Algemeen Bestuur. In deze periode baseren we onze bedrijfsvoering op het beleidsakkoord 2026-2027. In 2027 staat de voorbereiding op de fusie centraal. Dit vraagt integraal samenwerken, intern en extern.

De organisatieontwikkeling richt zich op het versterken van integraal samenwerken, zowel binnen als buiten de organisatie, met het oog op de vorming van de nieuwe gemeente Best-Oirschot per 1 januari 2028. In 2027 werken we verder aan leiderschapsontwikkeling, teamontwikkeling, talentontwikkeling en duurzame inzetbaarheid. Daarnaast besteden we aandacht aan de ontwikkeling van een gezamenlijke organisatiecultuur, samenwerking over team- en gemeentegrenzen heen en het vergroten van veranderkracht. Zo bouwen we stap voor stap aan een toekomstbestendige organisatie die klaar is voor de nieuwe gemeentelijke opgaven.

Leiderschap- en organisatieontwikkeling
In 2027 zetten we de ontwikkeling van leiderschap voort op basis van onze visie op leiderschap en de inzet van talenten en competenties. Daarbij ligt de focus op verbindend leiderschap, eigenaarschap, integraal samenwerken en het begeleiden van medewerkers bij de veranderingen die samenhangen met de vorming van de nieuwe organisatie Best-Oirschot.

Duurzame inzetbaarheid
Duurzame inzetbaarheid blijft een belangrijk onderdeel van onze HR-strategie. Om medewerkers aan te trekken, te behouden en optimaal inzetbaar te houden, investeren wij in goed werkgeverschap, vitaliteit, ontwikkeling en werkplezier. In 2027 zetten we onze bestaande voorzieningen en ontwikkelmogelijkheden voort en besteden we extra aandacht aan begeleiding en ondersteuning van medewerkers tijdens de organisatieveranderingen in aanloop naar de fusie.

Arbeidsmarkt en aantrekkelijk werkgeverschap
In een krappe arbeidsmarkt blijft het aantrekken en behouden van voldoende gekwalificeerde medewerkers een belangrijke opgave. We investeren daarom in aantrekkelijk werkgeverschap, talentontwikkeling, strategische personeelsplanning en interne mobiliteit.

Managementinformatie
Met behulp van gegevens uit landelijke benchmarks en onderzoeken, zoals Waarstaatjegemeente.nl en Vensters voor Bedrijfsvoering, verkrijgen we inzichten die bijdragen aan een verdere professionalisering van onze bedrijfsvoering en dienstverlening. In 2027 werken we verder aan datagedreven sturing, het verbeteren van de kwaliteit van managementinformatie en het harmoniseren van processen en systemen ter voorbereiding op de nieuwe organisatie Best-Oirschot. Hiervoor wordt gericht geïnvesteerd in capaciteit, expertise en informatievoorziening.

Het Rijk stelt een aantal beleidsindicatoren verplicht. Beleidsindicatoren die betrekking hebben op een inhoudelijk programma zijn in het programma opgenomen. Deze beleidsindicatoren hebben een relatie tot de bedrijfsvoering en zijn opgenomen in onderstaande tabel:

De jaren 2024 en 2025 geven de werkelijke cijfers weer op basis van de jaarrekening 2025. De jaren 2026 en 2027 laten een raming zien op basis van de primitieve programmabegroting. De apparaatskosten per inwoner stijgen in 2027. Dat komt omdat de kosten voor algemene en wettelijke ondersteuning (zoals ICT, huisvesting en administratie) zijn toegenomen. Die kosten stijgen sneller dan het aantal inwoners.

Externe inhuur wordt in de primitieve begroting niet geraamd, vandaar dat deze nihil is.

Digitale basis op orde, klaar voor de toekomst

Een betrouwbare, veilige en toegankelijke informatievoorziening is essentieel voor de uitvoering van gemeentelijke taken en voor goede dienstverlening aan inwoners, ondernemers en partners.

Informatie, gegevens en ICT zijn daarmee niet alleen ondersteunend aan de organisatie, maar vormen steeds meer een strategische voorwaarde voor continuïteit, kwaliteit en betrouwbaarheid van de gemeentelijke dienstverlening.

Voor 2027 geldt dat de ontwikkelingen op het gebied van ICT, informatievoorziening en digitalisering elkaar snel blijven opvolgen. Tegelijkertijd vraagt de voorgenomen fusie tussen Best en Oirschot om zorgvuldige voorbereiding en gerichte keuzes. Gemeente Best sluit aan bij bewezen oplossingen en landelijke standaarden en benutten kennis en ervaringen van andere gemeenten en partners.

Focus in 2027

De inzet in 2027 richt zich op twee samenhangende hoofdlijnen. Enerzijds borgen we de continuïteit van de bestaande ICT-dienstverlening, zodat deze stabiel, veilig en betrouwbaar blijft en voldoet aan wettelijke verplichtingen. Anderzijds bereiden we samen met Oirschot de ICT-opgave van de toekomstige gezamenlijke organisatie voor. Dit vraagt om afstemming op onderwerpen als infrastructuur, applicaties, informatiebeveiliging, gegevens- en informatiebeheer, werkprocessen en architectuur.

Gezien deze dubbele opgave is scherpe prioritering belangrijk. Noodzakelijke vervanging, beheer, beveiliging en compliance krijgen voorrang. Nieuwe ontwikkelingen worden steeds beoordeeld in samenhang met de toekomstige organisatie, zodat investeringen en keuzes bijdragen aan een doelmatige en toekomstbestendige inrichting van de gezamenlijke ICT-voorziening.

De belangrijkste focuspunten in het overgangsjaar:

• Borgen van een stabiele, veilige en betrouwbare digitale werkomgeving voor medewerkers, bestuur en dienstverlening aan inwoners en ondernemers.
• Uitvoeren van noodzakelijk beheer, onderhoud, vervanging en contractuele verplichtingen binnen de bestaande ICT-omgeving.
• Voorbereiden van de ICT-opgave voor de fusie Best-Oirschot, waaronder harmonisatie van uitgangspunten, applicatielandschap, infrastructuur, gegevensbeheer en beheerprocessen.
• Versterken van informatiebeveiliging, privacy en digitale weerbaarheid, mede in relatie tot Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO 2.0) en de Cyberbeveiligingswet (Cbw).
• Doorontwikkelen van datagedreven werken, digitale dienstverlening informatiebeheer (nieuwe archiefwet) voor zover dit bijdraagt aan de basis op orde en past binnen de fusievoorbereidingen.
• Blijven investeren in digitale vaardigheden, digitale bewustwording en veilige inzet van nieuwe technologieën, waaronder Artificial Intelligence (AI).

De gemeente verwerkt dagelijks grote hoeveelheden informatie en (persoons)gegevens. Het beschermen van deze gegevens en het waarborgen van een betrouwbare dienstverlening is daarom van groot belang. Informatiebeveiliging en privacy zijn randvoorwaardelijk voor het vertrouwen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners in de gemeentelijke dienstverlening.

Het komende jaar blijven wij investeren in de bescherming van onze informatievoorziening en het vergroten van onze digitale weerbaarheid. Dit doen wij om te kunnen voldoen aan wettelijke verplichtingen en landelijke normen, waaronder de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO 2.0), de Cyberbeveiligingswet (Cbw), de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), de Wet basisregistratie personen (BRP), de Wet open overheid (Woo), de Wet SUWI, de Wet politiegegevens (Wpg) en de Archiefwet.

Om toenemende cyberdreigingen tijdig te signaleren en hier adequaat op te kunnen blijven reageren, verhogen wij de inzet van monitoring- en responsdiensten. Deze voorzieningen bieden continu inzicht in activiteiten binnen onze digitale omgeving en dragen bij aan het voorkomen en beperken van beveiligingsincidenten.

Naast technische maatregelen blijven wij verder investeren in bewustwording, kennis en expertise van medewerkers. Door trainingen, voorlichting en gerichte bewustwordingscampagnes vergroten wij het bewustzijn rondom privacy, informatieveiligheid en verantwoord omgaan met gegevens.

Wij blijven werken volgens de uitgangspunten van security by design en privacy by design. Dit betekent dat informatiebeveiliging en privacy vanaf het begin worden meegenomen bij de inrichting van processen, systemen en dienstverlening.

Door periodieke interne controles en onafhankelijke externe audits, zoals de ENSIA-audit (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) en de audit op de Wet politiegegevens (Wpg), toetsen wij of wij voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Zo zorgen wij voor een veilige, betrouwbare en toekomstbestendige informatievoorziening voor zowel onze inwoners als onze organisatie. Over de resultaten leggen wij verantwoording af aan de gemeenteraad en de bevoegde toezichthouders.

Huisvesting gemeente Best en Oirschot

Voor de huisvesting van de gemeente Best en Oirschot starten we eind 2026 met het project huisvesting en facilitair. Op basis van onder andere de dienstverleningsvisie, de beoogde, nieuwe organisatiestructuur, een scenariostudie en het Programma van Eisen brengen we vanaf 2027 de opties voor de tijdelijke en de nieuwe huisvesting in beeld.

Financiële kwaliteitszorg

Financiële kwaliteitszorg is het totaal van maatregelen dat er toe moet leiden dat de management accounting en financial accounting zijn gewaarborgd, en waar nodig worden verbeterd om in control te zijn. Voorbeelden hiervan zijn de tussentijdse rapportage en de jaarstukken. Management accounting op het niveau van het management is beschikbaar via 'Vensters voor bedrijfsvoering'. Bij financial accounting gaat het er om dat de externe verslaglegging voldoet aan de geldende wet- en regelgeving. Dit onderdeel van de financiële kwaliteitszorg heeft alles te maken met het begrip rechtmatigheid, dat hierna nog apart wordt toegelicht.

Onderzoeken naar rechtmatigheid [Gemeentewet artikel 212]

Om de financiële rechtmatigheid in de organisatie beheersbaar en aantoonbaar te maken, is een intern controlesysteem van proces- en dossieronderzoeken ingericht. De onderzoeken zijn afgestemd met de accountant en vormen het vooronderzoek voor de controles door de accountant.In de risicovolle financiële processen zijn stappen ingericht om interne beheersmaatregelen tijdens het proces uit te voeren. De beheersmaatregelen bestaan onder andere uit systeemcontroles, 'vier ogen checks' en datavergelijking. Daarbij zijn vastleggingen van de controles noodzakelijk, zodat het rechtmatig handelen aantoonbaar en geborgd is.

Jaarlijks onderzoeken we:

• De meest risicovolle financiële processen (onder andere inkomensoverdrachten en uitkeringen, maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp)
• De onderzoeken naar collegebesluiten

Rechtmatigheidsverantwoording

Met de rechtmatigheidsverantwoording verantwoorden we aan de raad in hoeverre we voldoen aan de financiële rechtmatigheidseisen in wet- en regelgeving. De rechtmatigheidsverantwoording is bedoeld om het gesprek te ondersteunen tussen de gemeenteraad en het college, over de financiële rechtmatigheid. Met als doel om de kaderstellende- en controlerende rol van de gemeenteraad op dit vlak te versterken.

Onderzoeken naar doeltreffendheid en doelmatigheid [Gemeentewet artikel 213a]

Wij laten onderzoeken uitvoeren naar doeltreffendheid en/of doelmatigheid zoals aangegeven in de Gemeentewet artikel 213a. De onderzoeken zijn gericht op de doeltreffendheid en/of doelmatigheid van de dienstverlening in de integrale keten van de bedrijfsorganisatie. Hierdoor wordt het gehele bedrijfsproces onderzocht en geoptimaliseerd en niet slechts een deel van het bedrijfsproces, bijvoorbeeld binnen een cluster/team. Dit laatste kan namelijk leiden tot ongewenste sub-optimalisaties.

De onderzoeken naar doeltreffendheid en/of doelmatigheid respectievelijk rechtmatigheid vormen een samenhangend geheel, zodat een integraal controleplan ontstaat. Dat houdt ook in dat we bewust zoeken naar het combineren van onderzoeken naar doelmatigheid en/of doeltreffendheid enerzijds en onderzoeken naar rechtmatigheid anderzijds. Beide vormen van onderzoek geven een impuls aan kwaliteitsverbeteringen.

Eén van de taken binnen het domein Bedrijfsvoering is het bevorderen en bewaken van de juridische kwaliteit van onze dienstverlening. Als gemeente willen we een betrouwbare overheid zijn voor onze inwoners, bedrijven en partners. Dat betekent dat we rechtmatig, rechtvaardig en behoorlijk handelen.

Om dit te waarborgen nemen we organisatorische maatregelen die erop gericht zijn dat onze producten en diensten voldoen aan geldende wet- en regelgeving. We onderzoeken steeds waar processen beter kunnen worden ingericht. Daarbij zetten we de inwoner centraal. Waar mogelijk zetten we het instrument (informele) mediation in om bezwaar- en beroepsprocedures te voorkomen en geschillen in een vroeg stadium op te lossen.

Daarnaast investeren we structureel in de deskundigheid van onze medewerkers. Dit doen we door middel van opleidingen, trainingen en het stimuleren van kennisdeling. Zo versterken we het juridisch bewustzijn binnen de organisatie en bevorderen we een lerende cultuur.

Ook in het kader van het lopende fusietraject krijgt het thema juridische kwaliteitszorg in 2027 nadrukkelijk aandacht. Daarbij wordt gewerkt aan een voorstel voor inrichting en borging van juridische kwaliteitszorg. Hiermee wordt een basis gelegd voor een kwalitatieve en toekomstbestendige juridische dienstverlening.