Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Brab-ZO (GGD)

Openbaar lichaam (Gemeenschappelijke Regeling)

Aangesloten zijn 21 gemeenten in Brabant Zuidoost

Eindhoven

De GGD Brabant-Zuidoost streeft – onder regie van de gemeenten – door middel van preventie naar gezondheidswinst van alle inwoners, om zo een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun leven en zelfredzaamheid te vergroten. De GGD Brabant-Zuidoost werkt vanuit klantwaarden en het maatschappelijke belang. De GGD is paraat bij grote en kleine crises en verzorgt 24/7 de ambulancezorg in onze regio. Hierbij gaan ze uit van een brede definitie van gezondheid. Vanuit de Wet Publieke Gezondheid geven zij vorm en inhoud aan onze collectieve preventie en gezondheidswinst.

Het GGD-bestuur heeft in 2022 een nieuw Meerjarig Beleidsplan voor de periode 2022–2026 vastgesteld.

Dat plan is tot stand gekomen in overleg met gemeenten en ketenpartners.

De GGD ziet voor de komende jaren de volgende maatschappelijke uitdagingen:

• Effecten van Covid-19 op de volksgezondheid
• Het verkleinen van gezondheidsverschillen
• Bevorderen van een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving
• Bevorderen van een mentaal gezonde samenleving
• Een signalerende regionale functie in de openbare geestelijke gezondheidszorg
• De juiste ambulancezorg als onderdeel van de acute zorgketen.

De belangrijkste ontwikkelingen die in 2025 plaatsvonden zijn:

Heroriëntatie op GGD taken
In overleg met bestuur en ambtelijke vertegenwoordigers is in 2025 gekozen voor een duidelijke koerswijziging, gericht op een robuuste, toekomstbestendige GGD. De belangrijkste strategische keuzes zijn:
1. Focus op preventie: De GGD richt zich primair op primaire en secundaire preventie, inclusief de wettelijke taken.
2.Thematische ordening: Preventieve inzet wordt georganiseerd rond een aantal gezondheidsthema’s, gebaseerd op regionale ontwikkelingen en onderzoeksmonitors
3. Bundeling en schaalvoordelen: De uitvoering van contracttaken vindt primair plaats op collectief niveau van de 21 gemeenten, met als uitgangspunt robuustheid en schaalvoordelen. Waar volledige regionale bundeling niet haalbaar is, wordt gekozen voor subregionale samenwerking.
4. Tijdelijke poortwachtersfunctie: Er wordt een tijdelijke poortwachtersfunctie ingericht die toetst of nieuwe en bestaande contracttaken passen binnen het strategisch kader van de GGD. Deze functie wordt na één jaar geëvalueerd

Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid
De landelijke versterking van de infectieziektebestrijding werd uitgevoerd langs vijf pijlers: het verminderen van kwetsbaarheden, versterking van monitoring en surveillance, kennisontwikkeling, bovenregionale samenwerking en het versneld opleiden van professionals. In 2025 is gewerkt aan de aansluiting op de Landelijke Functionaliteit Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI). Hiermee worden de processen voor opschaling, communicatie en informatievoorziening structureel ingebed binnen de GGD 'en. De GGD bleef ook in 2025 verantwoordelijk voor de uitvoering van de jaarlijkse COVID-19-vaccinatiecampagne, gericht op het beschermen van kwetsbare doelgroepen. De focus lag het verhogen van de vaccinatiegraad en het bieden van betrouwbare en toegankelijke informatie.

Sluitende aanpak in de openbare geestelijke gezondheidszorg
De GGD vervulde in 2025 een sleutelrol op dit snijvlak van zorg, veiligheid en samenleving. Via het Meld- en Adviespunt Zorgwekkend Gedrag en de Wijk-GGD’er werden escalaties voorkomen, werden verbindingen gemaakt met passende zorg en werd de druk op politie en crisisdiensten verlicht. De werkwijze van de GGD was altijd gericht op samenwerking, met bijvoorbeeld huisartsen, politie, woningcorporaties en welzijnsorganisaties, met als doel een veilige en inclusieve leefomgeving.

Versterken van ambulancezorg als onderdeel van de acute zorgketen
GGD Brabant-Zuidoost voert de regionale ambulancezorg uit. Om de responstijden te verbeteren en de dekking te optimaliseren, investeerde de GGD in een betere spreiding van ambulanceposten. In 2025 is de nieuwe ambulancepost in Hapert in gebruik genomen.

Vernieuwing van de Jeugdgezondheidszorg
Door middel van het vernieuwingsprogramma Generatie Gezond wil de GGD meer maatschappelijke impact maken door het vergroten van kansengelijkheid en het verkleinen van gezondheidsverschillen. De GGD werkt meer risicogericht waardoor niet alle ouders en jongeren onze dienstverlening op dezelfde manier ontvangen en we waar nodig maatwerk kunnen bieden. Sinds de start zijn een aantal vernieuwingen gerealiseerd. Er is de overstap gemaakt van uitnodigen per brief naar mail. Ouders ontvangen inmiddels leeftijdsspecifieke digitale nieuwsbrieven (ontwikkelupdates) en video's over het onderzoek van aanstaande consulten. De website heeft een verbeterslag ondergaan en ook maken we slim gebruik van data voor het verlagen van de no-show en risico-gericht uitnodigen voor het groep 7 contactmoment. Vanaf begin 2025 kunnen ouders via chat vragen stellen over hun kind van 0-12 jaar. Elke dag zat er een team van jeugdverpleegkundigen klaar om met ouders in gesprek te gaan, ook 3 avonden per week.

Zorgakkoorden en een regionale preventie infrastructuur
In het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) hebben gemeenten en verschillende partijen afspraken gemaakt over te bereiken gezondheidsdoelen voor de komende jaren.Ook in 2025 heeft de GGD zal als kernpartner van onze gemeenten ondersteunt bij het verder implementeren van een regionale preventie infrastructuur en kennisinfrastructuur op het terrein van de publieke gezondheid en bij de regionale ontwikkeling en lokale implementatie van de ketenaanpakken op het terrein van gezonde leefstijl en preventie. Het Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord (AZWA) is mid 2025 afgesloten en gaat lopen vanaf 2027. Het AZWA bouwt voort op IZA en GALA. Daarmee wordt de ingezette beweging gecontinueerd en meer focus gelegd op welzijn en preventie.

Forensische geneeskunde
Vanaf eind 2025 is de Medische Arrestantenzorg (MAZ) gegund aan een andere partij dan de GGD. Dat houdt in dat de GGD deze zorg binnen de forensische Geneeskunde binnen afzienbare tijd niet langer meer zal uitvoeren. De overige taken die door de forensisch artsen en (forensisch) verpleegkundigen worden uitgevoerd betreffen forensisch medisch onderzoeken bij zedendelicten, kindermishandeling, bloedonderzoek, DNA-afname, ed. Op het terrein van forensische geneeskunde werkt de GGD sinds 2024 intensief samen met de GGD Hart voor Brabant.

Toezicht op de kwaliteit van voorschoolse educatie
Voorschoolse Educatie bevordert goede kansen voor alle kinderen, mits de kwaliteit ervan goed is. Goed toezicht kan die kwaliteit helpen bevorderen. Op dit moment vindt er geen structureel toezicht plaats op de kwaliteit van Voorschoolse Educatie. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) wil dit toezicht per 1 januari 2027 bij gemeenten en GGD'en beleggen.

Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP)
Het vaccinatielandschap verandert snel, met een dalende vaccinatiegraad en toenemende complexiteit door nieuwe doelgroepen, meer individuele vaccinatiemomenten en maatschappelijke onrust. De landelijke ambitie is om via de GGD’en een brede vaccinatievoorziening (0-100 jaar) te realiseren, waarin het Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) een centrale rol speelt.

Duurzaamheidsbeleid
De GGD Brabant-Zuidoost onderschrijft de ambities van de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 en ziet duurzaamheid als een integraal onderdeel van haar maatschappelijke opdracht. Deze Green Deal richt zich op het terugdringen van de milieu-impact van de zorgsector en het bevorderen van gezondheid in samenhang met een gezonde leefomgeving. In 2025 vertalende zij deze doelstellingen naar concrete acties binnen onze bedrijfsvoering en publieke gezondheidstaken.

Algemeen

Verwezen wordt naar de financiële tabel in deze paragraaf.